Melasma
– Chiếc mặt nạ đen

Một loại rối loạn sắc tố phổ biến biểu hiện bằng các mảng màu nâu hoặc xám không đều, đối xứng nhau trên vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là trên mặt. 1 Nám thường gặp hơn ở phụ nữ (90%), nhưng nam giới cũng có thể mắc phải. Những người có tông da sẫm màu hơn, đặc biệt là ở những khu vực tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời, có nguy cơ bị nám cao hơn. Châu Á, Châu Mỹ Latinh, Trung Đông và Bắc Phi là những khu vực có tỷ lệ nám cao hơn.2

Nám da thường được biết đến là khó điều trị và có tỷ lệ tái phát cao. Mặc dù không gây triệu chứng nhưng nám da là một bệnh lý về da gây mất thẩm mỹ, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống (QoL) và sự tự tin của những người mắc phải. 3

Dấu hiệu & triệu chứng

Các dấu hiệu thường gặp (nhìn thấy được) của nám da là các mảng màu nâu hoặc nâu xám trên mặt. Những mảng này thường xuất hiện nhất trên:

  • Trán
  • Sống mũi
  • Phía trên môi trên
  • Cằm

Ở một số ít trường hợp, các mảng nám có thể xuất hiện trên phần trước cánh tay hoặc cổ.

Nám da không gây ra bất kỳ triệu chứng (cảm giác) nào. Nhưng nhiều người không thích vì nám da làm cho làn da của họ trông không đẹp. Nếu không thích những vết nám này, sử dụng chống nắng và tiến hành điều trị sẽ mang lại hiệu quả.9

Nguyên nhân

Nguyên nhân chính xác của nám da vẫn chưa rõ ràng. Nhưng nó có thể xảy ra khi các tế bào tạo sắc tố trong da (melanocytes) sản xuất quá nhiều sắc tố (melanin). Người có da sạm màu dễ bị nám da hơn vì họ có nhiều melanocyte hoạt động hơn những người da trắng.

Không thể loại bỏ hoàn toàn sự tương tác giữa các yếu tố di truyền, nội tiết tố và tia UV. Chúng thường rất khó điều trị.9

TIẾP XÚC VỚI ÁNH NẮNG MẶT TRỜI

Tia cực tím (UV) từ mặt trời kích thích các tế bào melanocyte sản sinh melanin. Chỉ cần một lượng nhỏ tia UV cũng có thể khiến nám da tái phát sau khi mờ đi, lý giải tại sao tình trạng nám thường nặng hơn vào mùa hè. Đây cũng là lý do chính khiến những người bị nám da thường xuyên tái phát.

THAY ĐỔI HORMONE

Phụ nữ có thai thường bị nám da do sự thay đổi nội tiết tố. Thuốc tránh thai và thuốc thay thế hormone cũng có thể gây ra nám da.

DI TRUYỀN

Người bị nám da thường có tiền sử gia đình mắc bệnh này.

Chẩn đoán & điều trị

Bác sĩ da liễu có thể dễ dàng chẩn đoán hầu hết các trường hợp nám da qua việc kiểm tra trực quan. Tuy nhiên, có thể cần thực hiện sinh thiết da để phân biệt với các tình trạng da khác.4

Để điều trị hiệu quả, bác sĩ cần xây dựng phác đồ điều trị cá nhân, lựa chọn phương pháp duy trì phù hợp hoặc các phương pháp điều trị thay thế dựa trên hiệu quả điều trị và khả năng chịu đựng của bệnh nhân. Chống nắng hàng ngày bằng kem chống nắng phổ rộng là yếu tố then chốt trong việc kiểm soát bệnh lý này, vốn khó điều trị và có xu hướng tái phát.8

Điều trị

Liệu pháp bộ ba kết hợp*

Sự kết hợp giữa hydroquinone, tretinoin và corticosteroid là phương pháp điều trị được lựa chọn ưu tiên do có tác dụng hiệp đồng và giảm tác dụng phụ. Liệu pháp này có thể gây ra tình trạng ban đỏ và bong tróc da, và chỉ được sử dụng tối đa trong 3 tháng.6

 

* hydroquinone 4%, tretinoin 0,05%, fluocinolone acetonide 0,01%

Hydroquinone

Là hoạt chất được kê đơn phổ biến nhất để điều trị nám da, tuy nhiên nó có thể gây kích ứng, mẩn đỏ và cảm giác châm chích trên da. Sử dụng lâu dài có thể dẫn đến các tác dụng phụ không mong muốn như viêm da tiếp xúc, đổi màu móng, giảm sắc tố (đốm trắng) ở vùng da xung quanh và ochronosis (sắc tố xanh đen).5 Do đó, hydroquinone bị cấm ở châu Âu và chỉ được bán theo toa ở Mỹ (nồng độ 2-4%).6

Axit azelaic

Axit azelaic ban đầu được phát triển như một sản phẩm bôi ngoài điều trị mụn trứng cá, nhưng do tác dụng lên sản sinh melanin, nó cũng được sử dụng để điều trị các rối loạn sắc tố tăng cao như tăng sắc tố sau viêm (PIH) và nám da. Người ta tin rằng các gốc tự do góp phần vào tình trạng tăng sắc tố, và axit azelaic hoạt động bằng cách giảm sản xuất gốc tự do.5

Retinoid

Một dẫn xuất vitamin A, hoạt động chủ yếu bằng cách bong lớp da trên cùng. Nó có thể gây ra viêm da retinoid, làm tăng nguy cơ cháy nắng. Đối với da nhạy cảm, retinoid có thể khiến da dễ bị kích ứng hơn khi tiếp xúc với gió, lạnh, xà phòng và một số mỹ phẩm nhất định.5

Axit kojic

Một dẫn xuất từ nấm có khả năng ức chế sản xuất melanin gây tranh cãi (chưa được chứng minh chắc chắn), thường được kết hợp với các chất làm sáng da khác. Các tác dụng phụ thường gặp là viêm da tiếp xúc và làm tăng độ nhạy cảm của da.5

Arbutin

Chiết xuất từ lá của một số loại cây. Dạng tổng hợp alpha-arbutin và deoxyarbutin của nó có hiệu quả hơn hợp chất tự nhiên. Nó được sử dụng như một lựa chọn nhẹ nhàng hơn so với hydroquinone, một chất bị cấm sử dụng ở Châu Âu.5

Niacinamide

Một dẫn xuất của Vitamin B3 có khả năng ngăn chặn sự di chuyển melanin đến các tế bào keratinocytes. Chất này rất ổn định và không bị ảnh hưởng bởi ánh sáng, độ ẩm, axit hoặc kiềm. Nó thường được bào chế kết hợp với các thành phần khác.5

Vitamin C

Vitamin C không chỉ là một chất chống oxy hóa mà còn phá vỡ quá trình sản xuất melanin. Nó thường được xây dựng với các tác nhân khác.5

Cam thảo

Cam thảo có đặc tính chống viêm, đồng thời ức chế tyrosinase và gây ra hiện tượng giảm sắc tố bằng cách phân tán và loại bỏ melanin.5

Chiết xuất đậu nành

Chiết xuất đậu nành có khả năng ngăn chặn sự lắng đọng các hạt melanin vào các tế bào sừng, giúp làm sáng da. Tuy nhiên, nó có thể gây phản tác dụng. Chiết xuất đậu nành thường được kết hợp với các thành phần khác.5

Thay da hóa học

Thay da hóa học (ví dụ như Acid Glycolic) có thể cải thiện tình trạng nám bằng cách loại bỏ lớp tế bào ngoài cùng của da chứa sắc tố melanin. Tuy nhiên, phương pháp này cần được thực hiện bởi bác sĩ da liễu có kinh nghiệm vì nó có thể làm cho tình trạng nám trở nên nặng hơn, khiến da bị sáng quá mức hoặc gây sẹo.5

Vi kim

Vi kim là một phương pháp sử dụng nhiều kim siêu nhỏ để tạo ra các vết châm nhỏ giúp các sản phẩm dưỡng thấm sâu hơn. Tuy nhiên, phương pháp này có thể gây ra một số tác dụng phụ như đau, sưng, nhiễm trùng và sẹo (bao gồm cả sẹo lồi).5

Liệu pháp dựa trên laser & ánh sáng

Liệu pháp dựa trên laser và ánh sáng sử dụng nguyên tắc: bước sóng ánh sáng có khả năng xuyên qua các tế bào nhất định. Trong trường hợp điều trị tăng sắc tố, các bước sóng này sẽ tác động vào các melanosome (túi chứa melanin) bên trong tế bào melanocyte (tế bào sản sinh melanin). Liệu pháp này thường được kết hợp với các sản phẩm bôi ngoài da để mang lại hiệu quả tối ưu. Tuy nhiên, việc điều trị laser và ánh sáng đòi hỏi sự thực hiện chính xác bởi bác sĩ chuyên khoa da liễu. Bởi vì nếu bước sóng laser/ánh sáng đi quá sâu có thể gây ra tổn thương nghiêm trọng cho da.5

Axit tranexamic (TXA), một chất ức chế plasmin-plasminogen có tác dụng trung bình, được sử dụng để ngăn ngừa chảy máu. Do plasminogen cũng có trong các tế bào melanocyte của người, TXA ức chế sản xuất melanin bằng cách can thiệp vào sự tương tác giữa melanocyte và keratinocyte thông qua việc ức chế hệ thống plasminogen-plasmin.7 TXA hiện được sử dụng qua nhiều đường đưa thuốc khác nhau bao gồm đường uống, tiêm trong da và bôi ngoài.

TXA đường uống

TXA qua đường uống Việc sử dụng Tranexamic Acid (TXA) qua đường uống với liều 250 mg hai lần mỗi ngày đã cho thấy hiệu quả trong việc điều trị tình trạng nám da. Tuy nhiên, vẫn còn lo ngại về sự an toàn do khả năng gây ra tác dụng phụ toàn thể. Do đó, việc kê đơn TXA qua đường uống cần được thực hiện cẩn thận và thận trọng8

TXA trong da

TXA trong da được báo cáo là một phương pháp hiệu quả trong việc điều trị nám da với nguy cơ tác dụng phụ tối thiểu, nhưng nó được coi là xâm lấn và có thể gây ra khó chịu.8

TXA bôi ngoài

TXA bôi ngoài là một phương pháp điều trị melasma nhiều triển vọng, không gây tác dụng phụ như TXA qua đường uống nhưng bị hạn chế bởi khả năng thẩm thấu qua da.7,8

Ngăn ngừa

Bước tiếp theo trong điều trị nám da là ngăn ngừa ánh nắng mặt trời làm tình trạng nặng thêm. Bước này có thể yêu cầu sự kiên trì cao độ.

Mẹo giúp giảm thâm nám9

  1. Sử dụng kem chống nắng mỗi ngày: Chọn loại chống nắng phổ rộng có chỉ số chống nắng (SPF) từ 30 trở lên
  2. Đội mũ rộng vành và đeo kính râm khi ra ngoài
  3. Lựa chọn sản phẩm chăm sóc da dịu nhẹ như TDF® Derma Formula
  4. Tránh tẩy lông vì phương pháp này có thể gây viêm da, khiến vết nám trở nên nghiêm trọng hơn

chúng tôi cung cấp các thành phần quan trọng

Liên hệ

16 Đường Tai Seng, Tầng 4,
534138 Singapore

+65 6338 8551 +65 6338 8825

TÌM HIỂU THÊM VỀ CÁC SẢN PHẨM TDF®
www.tdf-derma.com